zachowek
ARKADIUSZ ZIOLEK/East News
Konrad Bińczyk - 22 Grudnia 2020

Zachowek. Praktyczny poradnik, komu się należy i ile wynosi

Celem zachowku jest ochrona bliskich krewnych zmarłego przed utratą majątku. Zstępni, czyli kolejni potomkowie spadkodawcy - dzieci, wnuki, rodzice, małżonek mogą żądać od osoby powołanej zamiast nich do spadku zapłaty kwoty pieniężnej.

Mimo, że każdy ma prawo sporządzić spadek, nawet taki w którym całkowicie pominie swoich bliskich, a cały majątek przekaże np. najlepszemu przyjacielowi lub danej instytucji, to polskie prawo w szczególny sposób chroni najbliższą rodzinę spadkodawcy.

Zstępni, czyli dzieci i wnuki zmarłego oraz małżonkowie oraz rodzice spadkodawcy, mają zgodnie z prawem możliwość ubiegania się o zadośćuczynienie od wskazanego w testamencie spadkobiercy w przypadku, gdy sami zostali w owym dokumencie pominięci.

Należy jednakże pamiętać, że jeżeli w chwili śmierci spadkodawca miał zarówno małżonka, dzieci oraz rodziców, to prawo do zachowku przysługuje jedynie tym, którzy zgodnie z ustawą dziedziczyliby w pierwszej kolejności, tj. dzieciom i małżonkowi.

Dopiero w sytuacji, gdy zmarły nie miał dzieci lub żony/męża, do gry o spadek mogą włączyć się rodzice.

Marek Zuber: Wyjście z Unii Europejskiej absolutnie się nam nie opłacaMarek Zuber: Wyjście z Unii Europejskiej absolutnie się nam nie opłacaCzytaj dalej

Zachowek nie przysługuje:

  • dalszym krewnym
  • osobom, które zostały wydziedziczone w testamencie,
  • osobom, które zostały uznane za niegodne dziedziczenia,
  • osobom, które zrzekły się dziedziczenia,
  • spadkobiercom, którzy odrzucili spadek,
  • małżonkowi, który w chwili śmierci spadkodawcy pozostawał z nim w separacji,
  • małżonkowi, wobec którego spadkodawca wniósł uzasadniony pozew o rozwód z jego wyłącznej winy,
  • osobom uprawnionym do zachowku, które otrzymały już od spadkodawcy darowizny o wartości, która jest co najmniej równa wartości przypadającego im zachowku.

Jak podaje portal prawo.pl, gazeta prawna.pl spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu. Spadkodawca nie może jednak wydziedziczyć uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył.

Ile wynosi zachowek? Zasada obowiązująca w Kodeksie Cywilnym wskazuje, że każdy pełnoletni uprawniony do dziedziczenia otrzymuje połowę majątku. Jednakże w przypadku małoletności lub niezdolności do pracy potencjalnego spadkobiercy ta wartość to już 2/3 spadku. Kwestię zachowku można rozwiązać polubownie lub w sądzie. Należy wtedy wnieść powództwo o zapłatę zachowku.

Sądem właściwym dla procesów o zachowek jest sąd rejonowy dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Prawo do zachowku ulega przedawnieniu, jeżeli roszczenie o zachowek nie zostanie złożone w ciągu 5 lat od śmierci spadkodawcy.

Artykuły polecane przez redakcję Przewodnika Prawnego:

Następny artykuł
Nie przegap żadnych najciekawszych artykułów! Kliknij obserwuj przewodnikprawny.pl na: Obserwuj nas na Google News Google News